English ඉගෙනුම් සටහන්

ඔබේ දැනුම වර්ධනය කරගන්න

ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ **Parts of Speech** (පද බෙදීම්) ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් 8කට බෙදිය හැකිය. ඕනෑම වාක්‍යයක් ගොඩනැගෙන්නේ මෙම පද වර්ග එකිනෙක සම්බන්ධ වීමෙනි.
පහත දැක්වෙන්නේ එම පද වර්ග 8 සහ ඒවායේ භාවිතයන් ය:

1. Nounsනාම පද
2. Verbsක්‍රියා පද
3. Adjectives නාම විශේෂන පද
4. Adverbsක්‍රියා විශේෂණ පද
5. Pronounsසර්ව නාම පද
6. Prepositionනිපාත පද
7. Conjunctionසන්ධි පද
8. Interjectionවිෂ්මයාර්ථ පද



### 1. Noun (නාම පදය)

පුද්ගලයෙකු, ස්ථානයක්, වස්තුවක් හෝ අදහසක් හැඳින්වීමට භාවිතා කරයි.


 * **උදාහරණ:** Kamal (කමල්), Colombo (කොළඹ), Pen (පෑන), Love (ආදරය).

[හැගීම් (ඉවසීම, ආදරය) වැනි දේ ගනන් කල නොහැකි බැවින් දේවල් ලෙස ගනන් ගැනේ]


 * **වාක්‍යයකින්:** The **dog** is barking. (බල්ලා බුරමින් සිටී.)


### 2. Verb (ක්‍රියා පදය)

යම් ක්‍රියාවක් හෝ පවතින තත්වයක් පෙන්නුම් කරයි. වාක්‍යයක වැදගත්ම කොටස මෙයයි.

 * **උදාහරණ:** Go (යනවා), Eat (කනවා), Play (සෙල්ලම් කරනවා), Is (වේ/ඉන්නවා).

 * **වාක්‍යයකින්:** I **study** every day. (මම සෑම දිනකම පාඩම් කරමි.)


### 3. Adjective (නාම විශේෂණ පදය)

නාම පදයක් හෝ සර්වනාම පදයක් ගැන වැඩි විස්තර සැපයීමට (එය විස්තර කිරීමට) භාවිතා කරයි.

 * **උදාහරණ:** Good (හොඳ), Big (විශාල), Beautiful (ලස්සන), Blue (නිල්).

 * **වාක්‍යයකින්:** This is a **small** house. (මෙය කුඩා නිවසකි.)


### 4. Adverb (ක්‍රියා විශේෂණ පදය)

ක්‍රියාවක් සිදුවන ආකාරය, කාලය හෝ ස්ථානය විස්තර කරයි. බොහෝ විට මෙය අවසන් වන්නේ **-ly** අකුරු වලිනි.

 * **උදාහරණ:** Quickly (ඉක්මනින්), Slowly (සෙමින්), Always (සැමවිටම), Well (හොඳින්).

 * **වාක්‍යයකින්:** He runs **fast**. (ඔහු වේගයෙන් දුවයි.)


### 5. Pronoun (සර්වනාම පදය)

නාම පදයක් නැවත නැවත භාවිතා කරනවා වෙනුවට ඒ වෙනුවට යොදන පදයයි.

 * **උදාහරණ:** I (මම), You (ඔබ), He (ඔහු), She (ඇය), It (එය), They (ඔවුන්).

 * **වාක්‍යයකින්:** **She** is a teacher. (ඇය ගුරුවරියකි.)


### 6. Preposition (නිපාත පදය)

නාම පදයක් හෝ සර්වනාම පදයක් තවත් පදයක් සමඟ ඇති සම්බන්ධය (ස්ථානය, දිශාව හෝ කාලය) පෙන්වයි.

 * **උදාහරණ:** In (තුළ), On (මත), Under (යට), At (අසල/දී).

 * **වාක්‍යයකින්:** The book is **on** the table. (පොත මේසය මත තිබේ.)


### 7. Conjunction (සම්බන්ධක පදය)

වචන දෙකක් හෝ වාක්‍ය දෙකක් එකට යා කිරීමට භාවිතා කරයි.

 * **උදාහරණ:** And (සහ), But (නමුත්), Or (හෝ), Because (නිසා).

 * **වාක්‍යයකින්:** I like tea **and** coffee. (මම තේ සහ කෝපි වලට කැමතියි.)


### 8. Interjection (උද්වේගවාචක පදය)

පුදුමය, සතුට හෝ වේදනාව වැනි තද හැඟීමක් ප්‍රකාශ කිරීමට භාවිතා කරන කෙටි වචන වේ.

 * **උදාහරණ:** Oh! (අහෝ!), Wow! (ෂා!), Alas! (අයියෝ!).

 * **වාක්‍යයකින්:** **Wow!** It’s amazing. (ෂා! එය පුදුම සහගතයි.)

Countable-noun (ගනන් කල හැකි නාම පද)

ඒක වචන, බහු වචන ලෙස කොටස් දෙකකට බෙදේ. 

           Noun
ඒක වචනබහු වචන
Singular Plural
a pen
a book
pens
books


Uncountable Nouns ඒක වචන වලින් පමණක් දැක්වේ. 


උදා:  වතුර, ගින්දර

ඉංග්‍රීසි භාෂාවේදී ඒක වචන නාම පද (Singular Nouns), බහු වචන (Plural Nouns) බවට පත් කිරීමේදී ප්‍රධාන නීති කිහිපයක් අනුගමනය කරනු ලබයි. ඒවා පහත පරිදි සරලව තේරුම් ගත හැකිය:

### 1. සාමාන්‍ය නීතිය: 's' එකතු කිරීම
බොහෝ නාම පද අගට 's' අකුර එකතු කිරීමෙන් බහු වචන සෑදේ.
  • Pen ➔ Pens
  • Book ➔ Books


### 2. 'es' එකතු කරන අවස්ථා
නාම පදයක අවසානය  o, x, ss, s, sh, ch, හෝ z අකුරකින් අවසන් වේ නම්, බහු වචන කිරීමේදී 'es' එකතු කළ යුතුය.
Mango  Mangoes
Box  Boxes
Class  Classes
Bus   Buses
Brush   Brushes / Dish  Dishes
Watch  Watches / Bench  Benches
Box   Boxes 


### 3. 'y' අකුරෙන් අවසන් වන නාම පද
මෙහිදී අවස්ථා දෙකක් තිබේ:
 'y' අකුරට කලින් ව්‍යංජනාක්ෂරයක් (Consonant) ඇත්නම් 'y' ඉවත් කර 'ies' එකතු කරන්න.
   Baby  Babies
   City   Cities
   Lady  Ladies


 'y' අකුරට කලින් ස්වරයක් vowel (a, e, i, o, u) ඇත්නම් 'y' ඉවත් නොකර 's' පමණක් එකතු කරන්න.
   Boy  Boys
   Day  Days
   Key  Keys

### 4. 'f' හෝ 'fe' වලින් අවසන් වන නාම පද
බොහෝ විට 'f' හෝ 'fe' ඉවත් කර 'ves'එකතු කරනු ලැබේ.
 Leaf Leaves
 KnifeKnives
 Wife Wives

### 5. අක්‍රමවත් බහු වචන (Irregular Plurals)
සමහර නාම පද බහු වචන කිරීමේදී ඉහත නීති කිසිවක් අදාළ නොවන අතර වචනයේ ස්වරූපය සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් වේ.
 Man   Men
 Child  Children
 Foot   Feet
 Tooth  Teeth
 Mouse Mice


නාම පද වලට s/es/ies එකතුකල විට නාමපද බහුවචන වේ. 

ක්‍රියාපද වලට s/es/ies එකතු කලවිට ක්‍රියාපදය ඒක වචන වේ. 

Nouns + s/es/iesVerbs + s/es/ies
Pen ➡️ PensRun ➡️ Runs
Mango ➡️ MangoesGo ➡️ Goes
Lady ➡️ LadiesTry ➡️ Tryies
Boy ➡️ BoysBuy ➡️ Buys


අයිතිය හැඟවීමකින් තොරව "තිබෙනවා" හෝ "සිටිනවා" යන අර්ථය ලබා දීමට භාවිතා කරයි.
 
යම් ස්ථානයක යමක් හෝ අයෙක් සිටින බව පැවසීමට මෙය ඉතා වැදගත් වේ.

මෙය භාවිතා කරන ආකාරය කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකිය:

### 1. There is (ඒකවචන - Singular)
එක් දෙයක් හෝ එක් අයෙකු ගැන පවසන විට භාවිතා කරයි.
 * **ගොඩනැගීම:** There is + a/an + (එක් දෙයක්/අයෙක්)

**උදාහරණ:**
 * **There is a book** on the table. (මේසය මත පොතක් **තිබෙනවා**.)
 * **There is an apple** in the basket. (කූඩයේ ඇපල් ගෙඩියක් **තිබෙනවා**.)
 * **There is a cat** under the chair. (පුටුව යට බළලෙක් **සිටිනවා**.)

### 2. There are (බහුවචන - Plural)
දේවල් කිහිපයක් හෝ පුද්ගලයන් කිහිපදෙනෙකු ගැන පවසන විට භාවිතා කරයි.
 * **ගොඩනැගීම:** There are + (දේවල් කිහිපයක්/අයෙක්)

**උදාහරණ:**
 * **There are four books** on the table. (මේසය මත පොත් හතරක් **තිබෙනවා**.)
 * **There are many students** in the classroom. (පන්ති කාමරයේ සිසුන් බොහෝ දෙනෙක් **සිටිනවා**.)
 * **There are some birds** in the sky. (අහසේ කුරුල්ලන් කිහිපදෙනෙක් **සිටිනවා**.)


ඔබට ගණන් කළ නොහැකි දේවල් (Uncountable nouns) - උදාහරණයක් ලෙස වතුර (water), සීනි (sugar), කිරි (milk) වැනි දේවල් ගැන පවසන විටද සැමවිටම භාවිතා කරන්නේ **"There is"** යන්නයි.
 * **There is some water** in the bottle. (බෝතලයේ වතුර ස්වල්පයක් තිබේ.)
සර්වනාම යනු ඕනෑම නාමපදයක් වෙනුවට යොදනු ලබන පදයකි. 

Kamal is a teacher
  • He is Kind 
  මෙහි he යනු සර්වනාම පදයවේ.


ඒක වචනබහු වචන
උත්තම පුරුෂ
1st person
මම Iඅපි We
මධ්‍යම පුරුෂ 
2nd person
ඔබ Youඔබලා You
ප්‍රථම පුරුෂ
3rd person
ඔහු He
ඇය She
ඌ/ඒක It
ඔවුන් They

I - මම

We - අපි

You - ඔබ ඔබලා

They - boys, girls, cats, pens


He - boy, brother, father

She - girl, sister, mother

It - cat, pen, (patience ඉවසීම)


වාක්‍යක මුලට යෙදෙන විට තේරුමක්‍රියාපදයවාක්‍යක අගට යෙදෙන විට තේරුම
I මම, මට-me මට
We අපි, අපිටhelpus අපිට
You ඔබ, ඔබලට-you ඔබට, ඔබලට
They ඔවුන්, ඔවුන්ට-them ඔවුන්ට


He ඔහු,ඔහුට-him ඔහුට
She ඇය, ඇයටhelpsher ඇයට
It ඌ, ඌට,
එය, එයට
-it ඌට
එයට


Subject pronoun
Object pronounAdjective pronoun
Imemy මගේ
Weusour අපේ
Youyouyour ඔබගේ, ඔබලාගේ
Theythemtheir ඔවුන්ගේ
---
Hehimhis ඔහුගේ
Sheherher ඇයගේ
Ititits උගේ, ඒකේ


my bag - මගේ බෑගය

her bag - ඇයගේ බෑගය



කරන දේවල් සහ ඉබේ සිදුවන දේවල් ක්‍රියාපද ලෙස හැඳින්වේ. 
eg: go, rain

ක්‍රියාපද කොටස් දෙකකට බෙදේ. 
එනම්
1. Main Verbs (ප්‍රධාන ක්‍රියා)
go, come
2. Helping Verbs (උපකාරක ක්‍රියා)
am, is, are

Forms of a verbs 

Present Plural (base form)

Go
මෙය වර්තමාන කාලයේදී බහු වචන (I, You, We, They) සමඟ භාවිතා වේ.
 තේරුම: යනවා.
 උදාහරණ: I go to school. (මම පාසල් යනවා.)

Present Singular 

goes (වර්තමාන කාල ඒක වචන)
වර්තමාන කාලයේදී උක්තය ඒක වචන (He, She, It) නම් මෙය භාවිතා වේ.
 තේරුම: යනවා.
 උදාහරණ: He goes to the market. (ඔහු වෙළඳපොළට යනවා.)

Past tense

went (අතීත කාලය)
යම් ගමනක් ගොස් අවසන් බව ප්‍රකාශ කිරීමට මෙය භාවිතා කරයි.
 තේරුම: ගියා.
 උදාහරණ: They went home yesterday. (ඔවුන් ඊයේ ගෙදර ගියා.)

Present Continues tense

 Going (වර්තමාන අඛණ්ඩ කාලය)
යම් ගමනක් මේ මොහොතේ සිදුවෙමින් පවතින බව පවසන්නට මෙය භාවිතා කරයි. (මෙහිදී am, is, are වැනි වචනයක් සමඟ භාවිතා වේ).
 තේරුම: යමින් සිටිනවා.
 උදාහරණ: She is going to the office. (ඇය කාර්යාලයට යමින් සිටිනවා.)

Past participal 
 Gone (පූර්ණ අතීත කාලය)
යම් ගමනක් සම්පූර්ණයෙන්ම අවසන් කර ඇති විට (has/have සමඟ) හෝ "ගොස් තිබෙනවා" වැනි අර්ථයක් දීමට භාවිතා කරයි.
 තේරුම: ගොස් / ගොස් ඇත.
 උදාහරණ: He has gone to Colombo. (ඔහු කොළඹ ගොස් තිබෙනවා/ඇත.)


go = do go
goes = does go
went = did go

eat = do eat
eats = does eat
ate = did eat 

run = do run
runs = does run
ran = did run

do = do do
does = does do
did = did do


Helping verbs සාමාන්‍ය 16ක් සහ විශේෂ 11 ක් ඇත. එනම්

සාමාන්‍ය 16
  • do
  • does
  • did

am 
is
are
  • was
  • were
  • have
  • has
  • had
  • need - අවශ්‍යයි
  • dare - නිර්භය

be
being 
been 

විශේෂ 11
will
would
shall
should
can
could
may
might
must

ought to - යුතුයි
used to - පුරුදුව සිටියා

1. "do, does, did" වාක්‍යක සැඟවී ඇත.
2. "be, being, been" සමඟ not යෙදිය නොහැක
3. helping verbs වල විශේෂ 11 දෙනාගෙන් පසුව ක්‍රියාමූලය (base form) එක පමණක් යෙදිය යුතුය.
will come, shall go

Uses of helping verbs

1. ප්‍රශ්න සෑදිය හැක.
There is a bus
is there a bus

2. නැත යන අර්ථය සෑදිය හැකිය. 
He is reading a book
Hi is not reading a book

3. කෙටි පිලිතුරු සෑදිය හැකිය 
Can you cook?
yes, I can

Do you go?
yes, I do

Are you happy?
Yes, I am

example :
### 1. Present Simple (බහු වචන කර්තෘ)
මෙහිදී ක්‍රියාව සාමාන්‍යයෙන් සිදුවන බව අදහස් වේ.
 * **They go to temple.**
   * ඔවුහු පන්සල් යති.
 * **Do they go to temple?**
   * ඔවුහු පන්සල් යන්නාහුද?
 * **They do not go to temple.**
   * ඔවුහු පන්සල් නොයති.

### 2. Present Simple (ඒක වචන කර්තෘ)
කර්තෘ ඒක වචන (She/He/It) නම් ක්‍රියා පදයට 's' හෝ 'es' එකතු වන අතර, ප්‍රශ්න ඇසීමේදී **Does** භාවිතා වේ.
 * **She comes here.**
   * ඇය මෙහි එන්නීය.
 * **Does she come here?**
   * ඇය මෙහි එන්නීද?
 * **She does not come here.**
   * ඇය මෙහි නොපැමිණෙයි.
### 3. Past Simple (අතීත කාලය) - 
"Wrote" යනු "Write" හි අතීත කාලයයි. අතීත කාලයේදී ප්‍රශ්න ඇසීමට සහ නැත යන අර්ථය දීමට **Did** භාවිතා කරන අතර, එවිට ප්‍රධාන ක්‍රියා පදය නැවත වර්තමාන ස්වරූපයට පත් වේ.
 * **He wrote a letter.**
   * ඔහු ලිපියක් ලිවීය.
 * **Did he write a letter?** (Does වෙනුවට Did භාවිතා වේ)
   * ඔහු ලිපියක් ලිවීද?
 * **He did not write a letter.** (Does not වෙනුවට Did not භාවිතා වේ)
   * ඔහු ලිපියක් නොලිවීය.
පුරුදු ලෙස කරන දේවල් සහ සාමාන්‍ය දේවල් ප්‍රකාශ කිරීමට භාවිතා කරයි. 

I--
We--
Yougo-
They--
--to Israel
He--
Shegoes-
It--

Do you go _ _?

yes, I go _ _

No, I don't go _ _


### 1. ප්‍රශ්නාර්ථ වාක්‍ය (Interrogative)

සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රියාවක් සිදුවනවාදැයි ඇසීමට **Do** හෝ **Does** භාවිතා කරයි.

Do you go to Israel?

(ඔබ [සාමාන්‍යයෙන්/නිතරම] ඊශ්‍රායලයට යනවාද?)


### 2. ස්ථිර වාක්‍ය (Affirmative)

යම් ක්‍රියාවක් කරන බව පැවසීමට මෙය භාවිතා කරයි.

Yes, I go to Israel.

(ඔව්, මම ඊශ්‍රායලයට යනවා.)

 

### 3. නිෂේධන වාක්‍ය (Negative)

යම් ක්‍රියාවක් සිදු නොකරන බව පැවසීමට **do not (don't)** භාවිතා කරයි.

No, I do not (don't) go to Israel.

 (නැත, මම ඊශ්‍රායලයට යන්නේ නැහැ.)

 

**මතක තබා ගැනීමට කරුණක්:**

ඔබ කතා කරන්නේ වෙනත් අයෙක් ගැන නම් (He, She, It වැනි ඒකවචන කර්තෘ කෙනෙක් ගැන), ක්‍රියාවට **'s'** හෝ **'es'** එකතු කළ යුතුයි.

 **Does** he go to Israel?

 Yes, he **goes** to Israel.

 No, he **doesn't** go to Israel.


අතීතයේ සිදුවූ සිද්ධි විස්තර කිරීමට යොදාගනී. 

Subject + අතීතකාල ක්‍රියාපදය + rest
I--
We--
You--
Theyඅතීත කාල ක්‍රියාපදයඉතිරිය

Wentrest
He--
She--
It--

Did you go?

yes, I went

No, I don't go




The Past Simple tense (සරල අතීත කාලය) කියන්නේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවේදී නිතරම වගේ භාවිතා වන, ඉතාම වැදගත් කොටසක්. මේක ලේසියෙන් මතක තියාගන්න පුළුවන් ක්‍රම කිහිපයක් මෙන්න:


### 1. "ඉවර වුණු වැඩක්" බව මතක තබා ගන්න

Past Simple භාවිතා කරන්නේ අතීතයේ යම් නිශ්චිත වෙලාවක සිදුවී අහවර වූ ක්‍රියාවන් ගැන කතා කරන්නයි.

 උදාහරණ: 

I ate (මම කෑවා), 

She went (ඇය ගියා).


### 2. ක්‍රියාපද (Verbs) වර්ග දෙක හඳුනාගන්න

Past Simple වලදී අපිට හමුවෙන්නේ ක්‍රියාපදයේ දෙවැනි ස්වරූපය (V2 form) යි. 


මේවා කොටස් දෙකකට බෙදෙනවා:

 Regular Verbs (සාමාන්‍ය ක්‍රියාපද):

මේවායේ අගට **-ed** එකතු කළාම අතීත කාලය හැදෙනවා.

   * Walk → Walk**ed**

   * Play → Play**ed**


 Irregular Verbs (විශේෂ ක්‍රියාපද): 

 මේවායේ අකුරු සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වෙනවා. මේවා ටිකක් කටපාඩම් කරන්න වෙනවා.

   * Go → **Went**

   * Eat → **Ate**

   * Write → **Wrote**


### 3. වාක්‍ය සැකැස්ම (Structure)

Past Simple වල විශේෂත්වය තමයි Subject එක (I, You, We, They, He, She, It) මොකක් වුණත් ක්‍රියාපදය වෙනස් වෙන්නේ නැහැ.


I watched a movie. 

He  watched  a movie. 

They  watched  a movie. 


### 4. ප්‍රශ්න ඇසීම සහ "නැත" කීම (Did & Didn't)

මෙන්න මේක තමයි ගොඩක් අයට පැටලෙන තැන. මතක තබා ගන්න: **Did** හෝ **Didn't** වාක්‍යයකට ආවොත්, ක්‍රියාපදය ආයෙත් මුල් ස්වරූපයට (V1) හැරෙනවා.


 Positive:

 I went to school. (මම ඉස්කෝලේ ගියා.)


 Negative:

 I didn't go to school. ( went නෙවෙයි, go විය යුතුයි.)


 Question:

Did  you goto school?


රන් රීතිය:

 එකම වාක්‍යයේ "Did" සහ "Past Verb" එකක් එකට තියෙන්න බැහැ.

 (උදා: Did you went? - වැරදියි ❌ / Did you go? - නිවැරදියි ✅)


### 5. කාලය හඟවන වචන (Time Indicators)

වාක්‍යයක මේ වචන තිබේ නම්, එය බොහෝ විට Past Simple වාක්‍යයකි:

 Yesterday (ඊයේ)

 Last week/month/year (ගිය සතිය/මාසය)

 Ago (කලින් - Two days ago)

 In 2023 (පසුගිය වසරක්)


### මතක තියාගන්න ලේසි ටිප් එකක්:

දවස අවසානයේදී එදා දවස ඇතුළත ඔබ කරපු වැඩ 5ක් ඉංග්‍රීසියෙන් හිතන්න උත්සාහ කරන්න.

  "I woke up at 6 AM."

  "I drank tea."

  "I brushed my teeth."

අනාගතයේ සිදුවේවි යැයි අනුමාන කරන ක්‍රියා

Subject + Will + Verb (Base form) + rest

I--
We--
You--
They--
-willgo
He-verb+ rest
She--
It--

will you go?

yes, i will go

no, i will not (won't) go



Future Simple Tense (අනාගත කාලය) යනු ඉතාම සරලව ඉගෙන ගත හැකි කාලයකි. මන්ද, මෙහිදී උක්තය (Subject) කුමක් වුවත් ක්‍රියා පදයේ වෙනසක් සිදු නොවන බැවිනි.

එය සරලව මතක තබා ගැනීමට මෙම කරුණු උපකාරී වේවි:


### 1. මූලික ව්‍යුහය (The Structure)

අනාගත කාලයේදී ඕනෑම වාක්‍යයක් සෑදෙන්නේ මෙලෙසයි:

Subject + Will + Verb (Base form)


මෙහිදී  Will  යන්න අනිවාර්යයෙන්ම භාවිතා වේ. ක්‍රියා පදය සඳහා එහි මූලික ස්වරූපය (උදා: go, eat, play) පමණක් යොදාගන්න.


### 2. උදාහරණ කිහිපයක්


මම යන්නම්.  I will go. 

ඇය උයාවි. She will cook. 

ඔවුන් සෙල්ලම් කරාවි. They  will play. 

වැස්ස වහීවි. It  will rain. 


### 3. මතක තබා ගැනීමට පහසු ක්‍රම

 වෙනස් නොවන ක්‍රියා පදය

අතීත කාලයේදී හෝ වර්තමාන කාලයේදී මෙන් ක්‍රියා පදයට -ed හෝ -s එකතු කිරීමට අවශ්‍ය නැත. 

(He will eats යන්න වැරදිය, He will eat යන්න නිවැරදිය)


 Shall භාවිතය: පැරණි ඉංග්‍රීසි නීති වලට අනුව *I* සහ *We* සඳහා *Shall* භාවිතා කළත්, වර්තමානයේ ඕනෑම උක්තයක් සඳහා **Will** භාවිත කිරීම ප්‍රමාණවත්ය.


 කෙටි කිරීම්:

කතා කිරීමේදී 'I will' යන්න I'llලෙසද, 'She will' යන්න She'll ලෙසද කෙටි කර භාවිතා කළ හැකිය.


### 4. සෘණාත්මක වාක්‍ය (Negative Sentences)

යමක් සිදු නොවනු ඇතැයි පැවසීමට **Will not** හෝ එහි කෙටි යෙදුම වන **Won't** භාවිතා කරන්න.


  I will not come. (මම එන්නේ නැහැ.)

 He won'thelp. (ඔහු උදව් කරන්නේ නැහැ.)


### 5. ප්‍රශ්න ඇසීම (Questions)

ප්‍රශ්නයක් ඇසීමේදී  Will යන්න වාක්‍යයේ මුලට ගන්න.

 Will you help me? (ඔයා මට උදව් කරනවාද?)

 Will they win? (ඔවුන් දිනාවිද?)


අනාගතයේ සිදුවන දෙයක් ගැන අනාවැකි කීමට හෝ ක්ෂණිකව ගන්නා තීරණ ගැන පැවසීමට මෙම කාලය නිතරම භාවිතා වේ.

ඉංග්‍රීසි භාෂාවේදී ක්‍රියාපදයකට (Verb) **'ing'** එකතු කිරීමේදී (Present Participle සාදන විට) අනුගමනය කළ යුතු ප්‍රධාන නීති කිහිපයක් තිබේ. ඒවා සරලව පහත පරිදි හඳුනාගත හැකිය:

### 1. සාමාන්‍ය නීතිය (General Rule)
බොහෝ ක්‍රියාපද සඳහා අගට කෙලින්ම **'ing'** එකතු කරනු ලැබේ.
 Play + ing → Playing
 Go + ing → Going
 Eat + ing → Eating

### 2. අගට 'e' අකුර ඇති විට
ක්‍රියාපදයක අගට **'e'** අකුර තිබේ නම්, එම 'e' අකුර ඉවත් කර 'ing' එකතු කරන්න.
 Make→ Making
 Write → Writing
 Dance → Dancing

විශේෂ අවස්ථාව:
අගට 'ee'තිබේ නම් එය වෙනස් නොවේ.
 (උදා: See → Seeing)


### 4. අගට 'ie' ඇති විට
ක්‍රියාපදයක් **'ie'** අකුරු දෙකෙන් අවසන් වේ නම්, එම 'ie' වෙනුවට **'y'** යොදා 'ing' එකතු කරන්න.
 Lie → Lying
 Die→ Dying
 Tie → Tying

### 5. අගට 'y' හෝ 'w' ඇති විට
ක්‍රියාපදයේ අගට **'y'** හෝ **'w'** තිබේ නම්, අවසන් අකුර double කරන්නේ නැත. කෙලින්ම 'ing' එකතු කරන්න.
 Say → Saying
 Draw → Drawing
 Buy → Buying

### 3. g/m/n/t/p/l
කෙටි ස්වර ශබ්දයක් ඇති විට (CVC Rule)

ක්‍රියාපදයක් ව්‍යාංජන-ස්වර-ව්‍යාංජන (**Consonant + Vowel + Consonant**) රටාවෙන් අවසන් වන අතර එය කෙටි ශබ්දයක් නම්, අවසන් අකුර double කර 'ing' එකතු කරන්න.
 Run → Running (n අකුර දෙවරක් ලියවේ)
 Sit→ Sitting (t අකුර දෙවරක් ලියවේ)
 Stop → Stopping (p අකුර දෙවරක් ලියවේ)





සරලව කිවහොත්, වචනයක අග අකුරු තුන "ව්‍යාංජන + ස්වර + ව්‍යාංජන" රටාවට තිබේ නම් සහ එය කෙටි ශබ්දයක් නම්, අවසන් අකුර දෙවරක් (double) ලියා 'ing' එකතු කළ යුතුය.

### 1. අවසන් අකුර Double වන අවස්ථා (Double the Consonant)
පහත අකුරුවලින් අවසන් වන බොහෝ කෙටි වචනවල අවසන් අකුර double වේ:
 G: Dig → Digging, Jog→ Jogging
 M: Swim→ Swimming, Skim → Skimming
 N: Run → Running, Win→ Winning, Plan→ Planning
 T: Put → Putting, Get → Getting, Sit → Sitting
 P: Stop→ Stopping, Hop → Hopping
 L: Travel→ Travelling (බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි ක්‍රමය), Cancel→ Cancelling

### 2. අවසන් අකුර Double නොවන අවස්ථා
අකුර g, m, n, t, p වුණත්, ඊට කලින් **ස්වර අකුරු (a, e, i, o, u) දෙකක්** තිබේ නම් හෝ ශබ්දය දිගු නම් අග අකුර double කරන්නේ නැත.
 T: Eat → Eating (t ට කලින් e, a ලෙස ස්වර දෙකක් ඇත)
 N: Clean→ Cleaning (n ට කලින් e, a ලෙස ස්වර දෙකක් ඇත)
 P: Keep → Keeping (p ට කලින් e, e ලෙස ස්වර දෙකක් ඇත)
 M: Dream→ Dreaming (m ට කලින් e, a ලෙස ස්වර දෙකක් ඇත)

### විශේෂ සටහන (Stress/ශබ්දය අවධාරණය කිරීම)
වචනයක කොටස් දෙකක් (syllables) තිබේ නම්, අවසාන කොටසට ශබ්දයේ බර (stress) වැටෙන්නේ නැතිනම් අකුර double නොවේ.
 Open→ Opening ('n' double නොවේ, මොකද මුල් කොටසට ශබ්දයේ බර වැටෙන නිසා)
 Visit → Visiting ('t' double නොවේ)


**කෙටියෙන් මතක තබා ගන්න:**
වචනය කෙටි නම්, අගට ව්‍යාංජනයක් සහ ඊට කලින් එක ස්වරයක් (Single Vowel) පමණක් තිබේ නම්, අනිවාර්යයෙන්ම අවසන් අකුර double කරන්න.

නිවැරදිව 'ing' එකතු කිරීමේදී බලපාන මේ **අකුරු Double කිරීමේ නීතිය** තවත් පැහැදිලිව, කරුණු 3ක් යටතේ මෙහෙම තේරුම් ගනිමු.
මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම බැලිය යුත්තේ වචනයේ අග අකුරු 3 දෙසයි.
### 1. 1-1-1 නීතිය (The 1-1-1 Rule)
වචනයක අවසන් අකුර Double කිරීමට නම් මෙම කොන්දේසි 3ම සම්පූර්ණ විය යුතුයි:

 1. වචනය **එක් කොටසක** (One syllable) කෙටි වචනයක් විය යුතුයි.
 2. එහි අවසානයට ඇත්තේ **එක් ස්වරයක්** (One vowel: a, e, i, o, u) පමණක් විය යුතුයි.
 3. එම ස්වරයට පසුව ඇත්තේ **එක් ව්‍යාංජනයක්** (One consonant) පමණක් විය යුතුයි.
**උදාහරණ බලමු:**
 * **Run (R - u - n):**
   * එක් කොටසයි.
   * 'u' කියන ස්වරය පමණයි මැද තියෙන්නේ.
   * අගට 'n' කියන ව්‍යාංජනය තියෙනවා.
   * එබැවින්: **Running** 
 * **Stop (S - t - o - p):**
   * එක් කොටසයි.
   * 'o' කියන ස්වරය පමණයි තියෙන්නේ.
   * අගට 'p' තියෙනවා.
   * එබැවින්: **Stopping** 

### 2. ස්වර දෙකක් ආවොත් (Double Vowels)
අග ව්‍යාංජනයට (g, m, n, t, p) කලින් **ස්වර අකුරු 2ක්** එක ළඟ ආවොත්, කිසිම විටක අග අකුර Double කරන්නේ **නැත.**
 * **Meet:** මෙහි 't' ට කලින් 'ee' ලෙස ස්වර දෙකක් ඇත.  **Meeting**
 * **Rain:** මෙහි 'n' ට කලින් 'ai' ලෙස ස්වර දෙකක් ඇත.  **Raining**
 * **Sleep:** මෙහි 'p' ට කලින් 'ee' ලෙස ස්වර දෙකක් ඇත.  **Sleeping**

### 3. අකුරු දෙකක් ආවොත් (Double Consonants)
වචනයේ අගට ව්‍යාංජන අකුරු 2ක් (Consonant cluster) එක ළඟ තිබේ නම්, එවිටත් Double කරන්නේ නැත.
 * **Help:** අගට l සහ p අකුරු දෙකක් ඇත.  **Helping**
 * **Want:** අගට n සහ t අකුරු දෙකක් ඇත.  **Wanting**
 * **Lift:** අගට f සහ t අකුරු දෙකක් ඇත. **Lifiting**

### විශේෂ අවධානයට: 'L' අකුරේ වෙනස
'L' අකුරෙන් අවසන් වන වචනවලදී (උදා: Travel, Control, Cancel) කුඩා වෙනසක් පවතී:
 * **British English (UK):** මෙහිදී සැමවිටම 'L' අකුර double කරයි. (Travel  **Travelling**)

 * **American English (US):** මෙහිදී double කරන්නේ ශබ්දය තදින් වැටේ නම් පමණි. (Travel  **Traveler/Traveling**)

### මතක තබා ගැනීමට කෙටි ක්‍රමයක්:
'ing' එකතු කිරීමේ කෙටි ක්‍රමය සරලවම මෙන්න මේ විදිහට මතක තබා ගන්න පුළුවන්. මෙහි **V** කියන්නේ ස්වර (a, e, i, o, u) වලට වන අතර **C** කියන්නේ ව්‍යාංජන අකුරු වලටයි.

### 1. V + C රටාව (අවසාන අකුර Double කරන්න)
වචනයක අගට එක ස්වරයක් සහ එක ව්‍යාංජනයක් තිබේ නම්, අග අකුර දෙවරක් ලියන්න.
 Cut ➡️ u (V) + t (C) ➡️ Cutting
 Get ➡️ e (V) + t (C) ➡️ Getting
 Swim ➡️ i (V) + m (C) ➡️ Swimming
 Plan ➡️ a (V) + n (C) ➡️ Planning

### 2. VV + C රටාව (Double කරන්නේ නැත)
ව්‍යාංජනයට කලින් ස්වර අකුරු දෙකක් එක ළඟ තිබේ නම්, අග අකුර සාමාන්‍ය පරිදිම තබන්න.
 Keep➡️ ee (VV) + p (C) ➡️ Keeping
 Rain ➡️ ai (VV) + n (C) ➡️ Raining
Feed ➡️ ee (VV) + d (C) ➡️ Feeding
 Look ➡️ oo (VV) + k (C) ➡️ Looking

### 3. V + CC රටාව (Double කරන්නේ නැත)
ස්වරයකට පසුව ව්‍යාංජන අකුරු දෙකක් තිබේ නම්, එවිටත් අග අකුර වෙනස් නොකරන්න.
 Jump ➡️ u (V) + mp (CC) ➡️ Jumping
 Send ➡️ e (V) + nd (CC) ➡️ Sending
 Pink ➡️ i (V) + nk (CC) ➡️ Pinking
 Hold ➡️ o (V) + ld (CC) ➡️ Holding

### විශේෂයෙන් මතක තබා ගන්න:
**w, x, y** යන අකුරු වලින් අවසන් වන වචන වලදී, ඊට කලින් එක ස්වරයක් තිබුණත් එම අකුරු කිසිවිටකත් Double කරන්නේ නැත.
 Fly ➡️ Flying
 Mix ➡️ Mixing
 Row ➡️ Rowing
ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ -ing ප්‍රත්‍යය සහිත වචන (V+ing) වාක්‍යයක යෙදෙන ආකාරය අනුව එහි අර්ථය සහ ව්‍යාකරණාත්මක කාර්යභාරය වෙනස් වේ. 

ඔබ ඇසූ පරිදි **Read** යන පදය අවස්ථා තුනකදී භාවිත වන ආකාරය පහත දැක්වේ:

### 1. ක්‍රියා පදයක් ලෙස (As a Verb)
මෙහිදී එයින් සිදුකරන ක්‍රියාවක් අදහස් වේ. සාමාන්‍යයෙන් සහායක ක්‍රියා පදයක් (am, is, are, was, were) සමඟ යෙදේ.
 උදාහරණය:
I am reading a book.
 තේරුම:  මම පොතක් කියවමින් සිටිමි. (මෙහි 'reading' යනු සිදුවෙමින් පවතින ක්‍රියාවයි.)

### 2. නාම පදයක් ලෙස (As a Noun / Gerund)
ක්‍රියාවක නම ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා මෙය යොදා ගනී. ඉංග්‍රීසි ව්‍යාකරණ වලදී මෙයට **Gerund** එකක් යැයි කියනු ලැබේ.
 උදාහරණය:
Reading is my hobby.
 තේරුම: කියවීම මගේ විනෝදාංශයයි. (මෙහි 'reading' යනු ක්‍රියාවක් නොව, එක්තරා ක්‍රියාවක නමකි.)

### 3. නාමවිශේෂණයක් ලෙස (As an Adjective / Participle)
යම් නාම පදයක් විස්තර කිරීම සඳහා මෙය යොදා ගනී.
 උදාහරණය: Look at that reading lamp.
 තේරුම: අර කියවන (කියවීමට ගන්නා) ලාම්පුව දෙස බලන්න. (මෙහි 'reading' යන්නෙන් ලාම්පුව කුමන වර්ගයේ එකක්දැයි විස්තර කරයි.)

### සාරාංශය (Summary Table)
Verb ➡️He is reading. ➡️කියවමින් සිටිනවා 

Noun ➡️ I like reading ➡️කියවීමට (කියවීම යන දේට)
 
Adjective ➡️Use the reading glasses. ➡️ කියවන (වර්ගීකරණය) 














තවත් උදාහරණ කිහිපයක් භාවිතයෙන් මෙම වෙනස තේරුම් ගනිමු. ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ **-ing** ආකාරය මෙලෙස භාවිත වන පොදු වචන කිහිපයක් පහත දැක්වේ.

### 1. "Writing" (ලියනවා / ලිවීම)
 Verb: She is writing a letter. (ඇය ලිපියක් ලියමින් සිටියි.)
 Noun: Her writing is very beautiful. (ඇයගේ ලිවීම/අත් අකුරු ඉතා ලස්සනයි.)
 Adjective: I need some writing paper. (මට ලියන කඩදාසි කිහිපයක් අවශ්‍යයි.)

### 2. "Running" (දුවනවා / දිවීම)
 * Verb: The dog is running fast. (බල්ලා වේගයෙන් දුවමින් සිටියි.)
 * Noun: Running is good for health. (දිවීම සෞඛ්‍යයට හිතකරයි.)
 * Adjective: Turn off the running water. (ගලා යන ජලය වසා දමන්න.)
### 3. "Swimming" (පීනනවා / පිහිනීම)
 * Verb: They are swimming in the pool. (ඔවුන් තටාකයේ පීනමින් සිටිති.)
 * Noun: I like swimming. (මම පිහිනීමට කැමතියි.)
 * Adjective: He is wearing a swimming suit. (ඔහු පිහිනුම් ඇඳුමක් ඇඳ සිටියි.)










### මතක තබා ගැනීමට කෙටි ක්‍රමයක්:

Verb: ඉස්සරහින් am, is, are, was, were වැනි වචනයක් තිබේ නම් එය ක්‍රියා පදයකි.

Noun: වාක්‍යයක උක්තය (Subject) ලෙස හෝ කර්මය (Object) ලෙස "යම් දෙයක නමක්" ලෙස යෙදේ නම් එය නාම පදයකි.

Adjective: තවත් නාම පදයකට (උදා: suit, paper, water) කලින් යෙදී එය විස්තර කරයි නම් එය නාමවිශේෂණයකි.

අපි මේක වාක්‍ය ඇතුළේ ඒ ඒ වචනයට හිමි "රැකියාව" අනුව තේරුම් ගනිමු. එකම වචනය වුණත්, ඒක වාක්‍යයේ ඉන්න තැන අනුව කරන වැඩේ වෙනස් වෙනවා.

අපි "Drinking" කියන වචනය ගමු.

### 1. වැඩක් (Action) කරනවා නම් = Verb
යම් කෙනෙක් හෝ සතෙක් ඒ මොහොතේ යම් ක්‍රියාවක යෙදෙන බව පවසන විට මෙය ක්‍රියා පදයක් (Verb) වේ.
හඳුනාගන්නා ක්‍රමය: am / is / are / was / were යන වචනයකට පසුව මෙය යෙදේ.

උදාහරණය: "He is drinking water."
තේරුම: ඔහු වතුර බොමින් සිටියි. (මෙහිදී 'drinking' කියන්නේ ඔහු කරන වැඩේටයි.)

### 2. නමක් (Name) ලෙස යෙදේ නම් = Noun
කිසිම කෙනෙක් ක්‍රියාවක් කරන්නේ නැතිව, ඒ ක්‍රියාවේ නම පමණක් පවසන විට එය නාම පදයක් (Noun/Gerund) වේ.

හඳුනාගන්නා ක්‍රමය: වාක්‍යය පටන් ගන්නා වචනය ලෙස හෝ "මම කැමතියි..." වැනි අදහසක් දීමට මෙය යෙදේ.

උදාහරණය: "Drinking water is healthy."
තේරුම: වතුර බීම සෞඛ්‍ය සම්පන්නයි. (මෙහිදී කවුරුත් බොන්නේ නැත, 'බීම' යන නම ගැන පමණක් කතා කරයි.)

### 3. විස්තරයක් (Description) කරයි නම් = Adjective
යම්කිසි භාණ්ඩයක් හෝ දෙයක් කුමන වර්ගයේ එකක්දැයි විස්තර කිරීමට මෙය යෙදේ.

හඳුනාගන්නා ක්‍රමය: තවත් නාම පදයකට (භාණ්ඩයකට හෝ සතෙකුට) පෙර මෙම වචනය යෙදේ.

උදාහරණය: "This is drinking water."
තේරුම: මේවා බොන (බීමට ගන්නා) වතුරයි. 
(මෙහිදී වතුරේ වර්ගය විස්තර කරයි. නාන වතුර හෝ සෝදන වතුර නොව 'බොන' වතුරයි.)

### තවත් පැහැදිලි මේ ටික බලන්න

Verb ➡️ මොනවාද කරන්නේ? ➡️ She is singing. (ඇය සින්දු කියනවා) 
Noun ➡️ මොකක්ද ඒ දේ? ➡️ Singing is an art. (සින්දු කීම කලාවකි) 
Adjective ➡️ මොන වගේ දෙයක්ද?  ➡️ A singing bird. (ගයන/සින්දු කියන කුරුල්ලෙක්) 

පහත වාක්‍ය තුනේ "Running" යන වචනයේ තේරුම් තුන වෙනස් වන හැටි බලන්න:
 1. The boy is running. (කොල්ලා දුවනවා - Verb)
 2. Running is a sport. (දිවීම ක්‍රීඩාවකි - Noun)
 3. He has running shoes. (ඔහුට දිවීමට ගන්නා සපත්තු තිබේ - Adjective)
ඉංග්‍රීසි භාෂාවේදී Am, Is, Are (Be-verbs) භාවිත කරන්නේ කෙනෙකු හෝ දෙයක් "පවතින" ආකාරය, "කවුද" යන්න හෝ "කොහේද" සිටින්නේ යන්න ප්‍රකාශ කිරීමටයි.
 මෙය ඉතා සරලව තේරුම් ගැනීමට පහත පියවර බලන්න:

 1. මේවා භාවිතා වන අවස්ථා

 නම ප්‍රකාශ කිරීමට: I am Kasun. (මම කසුන්.)

 තත්ත්වය හෝ ගුණාංගයක් පැවසීමට: She is happy. (ඇය සතුටින් සිටියි.)

 ස්ථානයක් පැවසීමට: They are at home. (ඔවුන් නිවසේ සිටිති.)

 වෘත්තියක් පැවසීමට: He is a doctor. (ඔහු වෛද්‍යවරයෙකි.)

කෙටි ක්‍රම (Short Forms)
 කතා කිරීමේදී සහ ලිවීමේදී මේවා කෙටියෙන් ද භාවිතා වේ:
 I am ➡️ I'm
 He is  ➡️ He's
 She is  ➡️ She's
 They are ➡️  They're
 We are ➡️ We're

වාක්‍යයක් ගොඩනැගීමේදී ඔබ කළ යුත්තේ වාක්‍යය ආරම්භ වන පුද්ගලයා කවුදැයි බලා නිවැරදි පදය තෝරා ගැනීමයි.

 1. "මම" (I) ගැන පවසන විට: Am
 "I" යන පදය සමඟ සැමවිටම භාවිතා වන්නේ Am පමණි.
 I am a student. (මම ශිෂ්‍යයෙක්.)
 I am happy. (මම සතුටින්.)

2. "එක් අයෙක්" (Singular) ගැන පවසන විට: Is
 තනි පුද්ගලයෙක්, සතෙක් හෝ වස්තුවක් ගැන පවසන විට Is භාවිතා වේ. (He, She, It වැනි පද සමඟ)
 He is my brother. (ඔහු මගේ සහෝදරයා.)
 She is kind. (ඇය කරුණාවන්තයි.)
 It is a hot day. (එය රස්නය ඇති දවසක්.)
 The chart is clear. (ප්‍රස්ථාරය පැහැදිලියි.)

3. "කීප දෙනෙක්" (Plural) ගැන පවසන විට: Are
 පුද්ගලයන් හෝ දේවල් කීපයක් ගැන පවසන විට Are භාවිතා වේ. මෙහිදී "ඔබ" (You) යන පදය තනි කෙනෙකුට වුවද භාවිතා කරන්නේ බහු වචන නීතිය යටතේ නිසා එයටත් Are යෙදේ. (We, They, You වැනි පද සමඟ)

 We are learning. (අපි ඉගෙන ගනිමින් සිටිමු.)
 They are traders. (ඔවුන් වෙළෙන්දෝය.)
 You are late. (ඔබ ප්‍රමාදයි.)
 The markets are open. (වෙළඳපොළවල් විවෘතයි.)

මතක තබා ගැනීමට කෙටි ක්‍රමයක්:
 I නම් Am
 He / She / It / එක් අයෙක් නම් Is
 We / They / You / කීප දෙනෙක් නම් Are

 She is a teacher. (ඇය තනි පුද්ගලයෙක් බැවින් 'is' යෙදේ.)
 We are friends. (අපි කීප දෙනෙක් බැවින් 'are' යෙදේ.)
 I am hungry. (මම ගැන පවසන නිසා 'am' යෙදේ.)
 It is cold today. (එය යන්න තනි දෙයක් බැවින් 'is' යෙදේ.)

### Negative form
යමක් "නැත" (Negative) යන අදහස පැවසීමට නම් am, is, are පදයට පසුව not යන වචනය එක් කළ යුතුයි.
 උදාහරණ කිහිපයක්:
 I am not tired. (මට මහන්සි නැත.)
 He is not at home. (ඔහු නිවසේ නැත.)
 They are not coming. (ඔවුන් එන්නේ නැත.)

### Question form

මේවා භාවිත කරමින් ප්‍රශ්නයක් අසන ආකාරය බලමු. එහිදී සිදුවන්නේ වාක්‍යයේ ඇති Am, Is, Are පදය වාක්‍යයේ ඉදිරියටම පැමිණීමයි.

උදාහරණ:
 You are ready.  ➡️ Are you ready? (ඔබ සූදානම්ද?)
 He is happy. ➡️ Is he happy? (ඔහු සතුටින්ද?)
 I am right. ➡️ Am I right? (මම නිවැරදිද?)

ප්‍රකාශයක්: The price is high. (මිල වැඩියි.)
 ප්‍රතික්ෂේපයක්: The price is not high. (මිල වැඩි නැහැ.)
 ප්‍රශ්නයක්: Is the price high? (මිල වැඩිද?)

"Is" භාවිතය (තනි පුද්ගලයෙක් හෝ දෙයක් සඳහා)
 විශේෂයෙන්ම He, She, It හෝ තනි නමක් (උදා: Kamal, Market, Computer) සමඟ මෙය යෙදේ.
 ප්‍රකාශය: The computer is fast. (පරිගණකය වේගවත්.)
 ප්‍රතික්ෂේපය: The computer is not fast. (පරිගණකය වේගවත් නැත.)
 ප්‍රශ්නය: Is the computer fast? (පරිගණකය වේගවත්ද?)

"Are" භාවිතය (කීප දෙනෙක් හෝ දේවල් සඳහා)
 We, They, You හෝ බහු වචන (උදා: Students, Apps, Charts) සමඟ මෙය යෙදේ.
 ප්‍රකාශය: You are a good student. (ඔබ දක්ෂ ශිෂ්‍යයෙක්.)
 ප්‍රතික්ෂේපය: You are not a good student. (ඔබ දක්ෂ ශිෂ්‍යයෙක් නෙවෙයි.)
 ප්‍රශ්නය: Are you a good student? (ඔබ දක්ෂ ශිෂ්‍යයෙක්ද?)

"Am" භාවිතය ("මම" හෙවත් "I" සඳහා පමණි)
 ප්‍රකාශය: I am tired now. (දැන් මට මහන්සියි.)
 ප්‍රතික්ෂේපය: I am not tired now. (දැන් මට මහන්සි නැහැ.)
 ප්‍රශ්නය: Am I tired now? (දැන් මට මහන්සිද?)

It is raining. (වහිනවා)
 It is not raining. (වහින්නේ නැහැ) 
Is it raining? (වහිනවාද?)

They are winners. (ඔවුන් ජයග්‍රාහකයෝ) 
They are not winners. (ඔවුන් ජයග්‍රාහකයෝ නෙවෙයි) 
Are they winners? (ඔවුන් ජයග්‍රාහකයෝද?)

She is at home. (ඇය ගෙදර) 
She is not at home. (ඇය ගෙදර නැහැ) 
Is she at home? (ඇය ගෙදරද?)

ප්‍රකාශය: They are friends. (ඔවුන් මිතුරන්.)
 ප්‍රතික්ෂේපය: They are not friends. (ඔවුන් මිතුරන් නෙවෙයි.)
 ප්‍රශ්නය: Are they friends? (ඔවුන් මිතුරන්ද?)

ප්‍රායෝගික මතක් කිරීම්:
 ප්‍රකාශය: කර්තෘට (I, He, We...) පසුව කෙලින්ම am, is, are යොදන්න.
 ප්‍රතික්ෂේපය: එම පදයට පසුව not යන වචනය එක් කරන්න.
 ප්‍රශ්නය: වාක්‍යය ආරම්භයේදීම Am, Is, Are භාවිතා කරන්න.
Was සහ Were කියන්නේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ අතීත කාලය (Past Tense) ගැන කතා කරද්දී භාවිතා කරන "Be" ක්‍රියාපද දෙකක්. මේ දෙක පාවිච්චි කරන්නේ "සිටියා", "වුණා", "තිබුණා" වැනි අදහස් ප්‍රකාශ කරන්නයි.

ප්‍රධාන වාක්‍ය රටාව:
 Subject + was / were + (Verb + ing) + Rest of the sentence

I / He / She / It (ඒක වචන) + was + Verb-ing
 I was playing cricket. (මම ක්‍රිකට් සෙල්ලම් කරමින් සිටියා.)
 She was cooking dinner. (ඇය රාත්‍රී ආහාරය පිසමින් සිටියා.)

 We / You / They (බහු වචන) + were + Verb-ing
 They were watching a movie. (ඔවුන් චිත්‍රපටයක් නරඹමින් සිටියා.)
 We were waiting for the bus. (අපි බස් එක එනකම් බලන් හිටියා.)

 වැදගත් කරුණු 3ක්:
 කාලය (Timing): මේ රටාව පාවිච්චි කරන්නේ අතීතයේ යම් නිශ්චිත වෙලාවක ක්‍රියාවක් සිදු වෙමින් (Continuous) පැවති බව පෙන්වීමටයි.

 ප්‍රශ්න ඇසීම: Was/Were වාක්‍යයේ මුලට ගෙන ඒමෙන් ප්‍රශ්න සෑදිය හැකියි.
 Was he sleeping? (ඔහු නිදාගෙන සිටියාද?)

 නැත යන්න පැවසීම: Was/Were වලට පසු 'not' එකතු කරන්න.
 You were not listening. (ඔබ සවන් දෙමින් සිටියේ නැහැ.)


 මේක ඉතාම සරලව මතක තබා ගන්නා ආකාරය පහත දැක්වේ:

1. Was භාවිතා කරන්නේ කවදාද?
 යම්කිසි එක් අයෙක් හෝ එක් දෙයක් (Singular) ගැන කතා කරන විට 'Was' භාවිතා කරයි.

 I (මම) → I was (මම සිටියා)
 He (ඔහු) → He was (ඔහු සිටියා)
 She (ඇය) → She was (ඇය සිටියා)
 It (එය) → It was (එය තිබුණා / වුණා)

 Any Single Name (උදා: Kamal, Nimal) → Kamal was
 උදාහරණ:
 I was tired yesterday. (ඊයේ මට මහන්සි වී තිබුණා.)
 She was a teacher. (ඇය ගුරුවරියක්ව සිටියා.)

2. Were භාවිතා කරන්නේ කවදාද?
 වැඩි දෙනෙක් හෝ දේවල් කිහිපයක් (Plural) ගැන කතා කරන විට 'Were' භාවිතා කරයි. මෙහිදී "You" (ඔබ/ඔයාලා) සඳහා සෑම විටම භාවිතා කරන්නේ 'Were' පමණි.
 We (අපි) → We were (අපි සිටියා)
 You (ඔබ / ඔබලා) → You were (ඔබ සිටියා)
 They (ඔවුන් / ඒවා) → They were (ඔවුන් සිටියා)
 Plural names (උදා: Dogs, Friends) → Friends were
 උදාහරණ:
 We were at home. (අපි ගෙදර හිටියා.)
 They were happy. (ඔවුන් සතුටින් සිටියා.)
 You were late. (ඔබ ප්‍රමාද වී සිටියා.)

කෙටි මතකයක්:
 Was = මම සහ තනි පුද්ගලයෙක්/දෙයක් සඳහා.
 Were = "You" සහ කණ්ඩායමක්/දේවල් කිහිපයක් සඳහා.

ප්‍රශ්නයක් අහනවා නම්:
වාක්‍යයේ මුලට Was/Were ගෙන එන්න.
 Was he happy? (ඔහු සතුටින් සිටියාද?)
 Were they here? (ඔවුන් මෙහි සිටියාද?)

 නැත (Negative) යනුවෙන් පවසනවා නම්:

Was/Were වලට පසු 'Not' එක් කරන්න.
 I was not (wasn't) there. (මම එතන හිටියේ නැහැ.)
 We were not (weren't) busy. (අපි කාර්යබහුල වුණේ නැහැ.)